Kronika nr. 67


* Wzorem lat ubiegłych „Puls Medycyny” nr 1 (72) z dni 7-20.01.2004 r. zamieścił listę stu najbardziej wpływowych osób w polskiej ochronie zdrowia w 2003 r. Dziesięciu niezależnych ekspertów na pierwszych trzech miejscach umieściło Jolantę Kwaśniewską, Marka Balickiego i Jerzego Hausnera, co tylko potwierdziło tezę, że zdrowiem rządzą politycy wspierani przez znanych profesorów. Wśród tych ostatnich z naszego grona na 30 miejscu znalazła się prof. Ariadna Gierek-Łapińska, a na 44 – prof. Jerzy Szaflik.
* Miałem olbrzymią satysfakcję i przyjemność z goszczenia w dniach 17-21.11.2003 r. w Klinice Okulistycznej WIM w Warszawie moich przyjaciół z Moskwy – gen. prof. Igora Maksimowa i gen. prof. Aleksandra Antipowa. Prof. Maksimow, który ma w rodzinie polskie korzenie, jest Kierownikiem Kliniki Okulistycznej Centralnego Szpitala Armii Rosyjskiej w Moskwie. Szpital mieści się w budynkach pamiętających czasy cara Piotra I, który ten szpital powołał i wybudował w 1706 r. Pięknie położony, w dużym parku, właściwie w obrębie obecnego centrum Moskwy. Miałem okazję być gościem prof. Maksimowa. Z dumą pokazywał on bardzo dobre wyposażenie kliniki, która w bieżącym roku przeprowadzi się do nowego budynku. W czasie swego pobytu w Warszawie prof. Maksimow wygłosił u nas niezwykle interesujący, bogato ilustrowany wykład na temat urazów narządu wzroku w następstwie zamachów terrorystycznych. Namawiam go do przesłania prac na wyżej wymieniony temat do „Kliniki Ocznej”. Obiecał, że napisze.
* W dniach 27-29.11.2003 r. w Wierzbie, w ośrodku PAN, na zaproszenie Polskiego Towarzystwa Onkologicznego uczestniczyłem w posiedzeniu naukowym nt.: „Diagnostyka i leczenie czerniaka”, w ramach którego wygłosiłem referat „Czerniak oka”. Niezwykle ciekawa konferencja zgromadziła ponad 200 osób różnych specjalności: od nauk podstawowych – m. in. profesorów A. Mackiewicza, M. Jakóbisiak, po znanych klinicystów –
C. Szczylika, L. Rudnicką, W. Jędrzejczaka. Dużo młodzieży, od wartkiej, ostrej dyskusji. Na zakończenie spotkania powołano Polską Grupę Czerniakową, której prezesem został prof. Cezary Szczylik, a do jej Zarządu wybrano m. in. mnie.
* Firma Dr. Mann Pharma zaprosiła mnie wraz z grupą około 150 okulistów z całej Polski do Krakowa (16-17.01.2004 r.) na Sympozjum poświęcone niesterydowym lekom przeciwzapalnym w okulistyce, takim jak m. in. indocollyre 0,1%. Było to całkiem interesujące spotkanie z zaskakującymi efektami końcowymi. Zorganizowany na zakończenie bankiet na stojąco odbył się przy suto zastawionych stołach, z których... nie można było w pełni skorzystać. A czemu? Bo nie podano noży, i to nie tylko biesiadnikom, ale i do krojenia mięs, pasztetów itp. znajdujących się na stołach. Po awanturach obsługa doniosła łaskawie jeden (!!) nóż, odmawiając podania więcej. Nic dziwnego, że 3/4 jadła niedającego się połknąć jednorazowo pozostało na stołach. A już myślałem, że powiedzenie „krakowskie centusie” należy do historii. Natomiast nie zawiodło mnie przedstawienie „Hamleta” w Teatrze Stu. Mimo że trwało prawie 5 godzin (zakończenie ok. 1 w nocy), cały czas trzymało w napięciu. Świetna gra aktorów (m. in. Anna Dymna), doskonała scenografia z jeziorem (autentycznym (!!)) na scenie – nic, tylko podziwiać i bić brawo.
* Kolejna moja wizyta w królewskim grodzie miała miejsce w dniach 5-6.03.2004 r. w związku z posiedzeniem Zarządu PTO i Sympozjum Onkologicznym pod nazwą „Wybrane zagadnienia z onkologii okulistycznej”. Zarząd obradował głównie nad sprawami najbliższego zjazdu PTO i zbliżającego się Walnego Zebrania Delegatów PTO (Gdański 16-20.06.2004 r.). W czasie Sympozjum, zorganizowanego świetnie przez prof. Marię Starzycką, omawiano zarówno czerniaka, jak i przerzutowe guzy wewnątrzgałkowe oraz siatkówczaka. Bardzo dobre referaty Autorów z Krakowa podsumowała dyskusja okrągłego stołu, prowadzona przez prof. Krystynę Pecold, w której również brałem czynny udział. Główne przesłanie Sympozjum to nie bać się nowotworów, tylko szybko je rozpoznawać i leczyć, przede wszystkim zachowawczo.
* Nareszcie obfita korespondencja, za którą dziękuję wszystkim piszącym do mnie.
*
Pani dr Maria Dowgird informuje:
W dniach 28.06-29.06.2003 r. w pięknej mazurskiej scenerii, w ośrodku Polskiej Akademii Nauk „Wierzba” k. Mikołajek odbyła się zgodnie z tradycją Regionalna Konferencja Naukowa zorganizowana przez Olsztyński Oddział PTO.
Patronat naukowy nad konferencją objął prof. dr hab. n. med. Edward Lenkiewicz, nad częścią organizacyjną czuwała dr n. med. Maria Dowgird.
Sesje naukowe prowadzili: prof. dr hab. n. med. Jerzy Szaflik, prof. dr hab. n. med. Dariusz Kęcik, dr hab. n. med. Zofia Mariak oraz dr n. med. Anna Prusiewicz.
W dwóch sesjach poświęconych współczesnym problemom okulistyki przedstawiono osiem referatów, a przedstawiciele sześciu firm farmaceutycznych przypomnieli zebranym o swoich głównych preparatach.
Wieczorem uczestnicy konferencji biesiadowali nad brzegiem jeziora, zajadając pstrągi z rusztu, pieczone prosię i inne smakołyki. Pragnienie gaszono piwem z beczek. W takt dyskotekowych rytmów bawiono się do późnych godzin nocnych.
W niedzielę wspaniałym żaglowcem „Chopin” wypłynęliśmy w rejs po jeziorze Śniardwy, podziwiając piękno mazurskich jezior. Słoneczna pogoda i przygrywający sympatyczny zespół wprawili uczestników rejsu w dobry nastrój. Nie zabrakło przekąsek i napojów chłodzących. Szkoda, że czas tak szybko minął, bo wszyscy bawili się dobrze.
Ciekawe imprezy organizuje Częstochowa, o których pisze Ordynator Oddziału Okulistyki lek. Teresa Kotkowska:
W imieniu Oddziału Okulistyki Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. N. M. P. w Częstochowie pragniemy poinformować Pana Profesora o dwóch interdyscyplinarnych spotkaniach lekarskich zorganizowanych w tym roku przez nas w Częstochowie, które odbyły się w dniach:
* 29.03.2003 r. – I Sympozjum Okulistyczno-Diabetologiczne (90 uczestników),
* 8.11.2003 r. – Konferencja Okulistyczno-Pediatryczna (120 uczestników).
Obecnie pragnęlibyśmy bardzo serdecznie zaprosić Pana Profesora do uczestnictwa w naszej kolejnej interdyscyplinarnej konferencji lekarskiej regionu częstochowskiego, której celem jest integracja okulistów z przedstawicielami innych specjalności lekarskich. Jest ona przez nas planowana 22.05.2004 r. w Częstochowie.
Okuliści spotkali się z diabetologami 29.03.2003 r., a 8.11.2003 r. – z pediatrami. Tym razem chcemy zaprosić, oprócz okulistów oczywiście, onkologów, neurochirurgów, neurologów i dermatologów. Proponowany temat główny konferencji brzmi: „Problemy nowotworowe w okulistyce i neurochirurgii”.
Bylibyśmy szczęśliwi, gdyby Pan Profesor jako najbardziej kompetentna osoba w Polsce w problemach neurookulistyki, zechciał zaszczycić swą obecnością i wykładem planowane przez nas spotkanie.
Do tej pory przyjęli zaproszenie: pani profesor Wanda Romaniuk, pani profesor Maria Starzycka, pan profesor Stefan Pojda.
Gratuluję pięknej, sprawdzonej inicjatywy i z żalem informuję, że inne zobowiązania w dniach 21-26.05.2004 r. (wykłady na Malcie) nie pozwalają mi uczestniczyć w Państwa spotkaniu. Oczekuję informacji o nim, obiecuję przyjechać na następne.
*
Pani prof. Alina Bakunowicz-Łazarczyk informuje:
W dniach 2-4.10.2003 r. w Regenesburgu (Niemcy) odbył się 29. Europejski Kongres Okulistyki Dziecięcej, w którym wzięło udział 123 okulistów z całej Europy.
Po raz pierwszy w spotkaniu uczestniczyła liczna reprezentacja 9 polskich okulistów (Poznań – 3 osoby, Gdańsk – 2 osoby, Katowice – 2 osoby, Białystok – 2 osoby). Tematyka główna Kongresu dotyczyła terapii genowej i nowoczesnego terapeutycznego podejścia do zwyrodnień siatkówki u dzieci.
Z Polski wygłoszono jedną pracę (dr M. Krawczyński z Poznania) oraz przedstawiono 6 plakatów, które zdominowały sesję plakatową (13 prezentowanych).
Lek. med. M. Sildatke-Bauer uzyskała nagrodę dla najmłodszego okulisty za prezentację plakatu. Organizacja zjazdu była na wysokim poziomie. W sesji plakatowej obowiązywała obecność przy plakacie. Przewodnicząca sesji podchodziła do każdej prezentującej osoby i dyskutowała na przedstawiony temat.
Regenesburg jest ślicznym, malowniczym miastem, które zachwyciło nas zabytkową architekturą. Znajduje się tam najstarszy kamienny most w Europie, prowadzący do wspaniale zachowanej starówki.
Niewątpliwą atrakcją Kongresu była kolacja koleżeńska w restauracji o pięknym zabytkowym wnętrzu w jednej z najstarszych kamienic w mieście.
Następne spotkanie okulistów dziecięcych odbędzie się za rok w Anglii.
*
Pan prof. Jerzy Szaflik donosi o dokonaniach swojego ośrodka w ostatnim okresie:
* W styczniu 2004 r. ukazał się nowy podręcznik okulistyczny „Stany nagłe w okulistyce” (Wydawnictwo Lekarskie PZWL), w którym autorzy – prof. Jerzy Szaflik, dr Iwona Grabska-Liberek i dr Justyna Izdebska – w sposób przystępny i użyteczny przedstawili podstawowe zasady postępowania w przypadkach ostrych schorzeń okulistycznych.
* W dniu 9 stycznia 2004 r. lekarz Anna Zaleska-Żmijewska uzyskała stopień naukowy doktora nauk medycznych na podstawie rozprawy „Zastosowanie Mitomycyny C w operacyjnym leczeniu jaskry – ocena skuteczności i działań ubocznych preparatu stosowanego śródoperacyjnie, miejscowo”. Promotorem pracy był prof. Jerzy Szaflik, a recenzentami – prof. Andrzej Stankiewicz i prof. Olgierd Palacz. Praca została wyróżniona.
* W dniach 18-20 września 2003 r. w Warszawie odbyło się V Sympozjum Sekcji Kontaktologicznej PTO, zorganizowane przez zespół Kliniki Okulistyki II Wydziału Lekarskiego AM pod przewodnictwem prof. Jerzego Szaflika.
* W dniu 19 września 2003 r. Samodzielny Publiczny Kliniczny Szpital Okulistyczny w Warszawie pod kierownictwem prof. Jerzego Szaflika został Laureatem Tytułu Promocyjnego „Placówka Medyczna Przyjazna Pacjentowi”. Certyfikat ten został przyznany przez Światową Fundację Zdrowie – Rozum – Serce.
 
* W dniach 6-10 września 2003 r. w Monachium odbył się XXI Kongres Europejskiego Towarzystwa Chirurgii Zaćmy i Chirurgii Refrakcyjnej, w którym z Kliniki Okulistyki II Wydziału Lekarskiego AM w Warszawie i z Centrum Mikrochirurgii Oka LASER uczestniczyli: prof. Jerzy Szaflik, dr Iwona Grabska-Liberek, dr Ewa Langwińska, dr Anna Kamińska, lek. Małgorzata Sybilska i lek. Zbigniew Kiciak. Dr Iwona Grabska-Liberek przedstawiła pracę „Techniki implantacji nowych przedniokomorowych soczewek refrakcyjnych, ICARE” (autorzy: dr Iwona Grabska-Liberek, prof. Jerzy Szaflik).
* Samodzielny Publiczny Kliniczny Szpital Okulistyczny w Warszawie otrzymał w dniu 17 lipca 2003 r. Certyfikat Systemu Jakości Nr 992/1/2003. Stanowi on potwierdzenie spełniania wymaganej normy PN – EN ISO 9001: 2001 w udzielaniu świadczeń medycznych w zakresie schorzeń narządu wzroku.
* Specjalizację II stopnia w dziedzinie okulistyki w r. 2003 uzyskało sześcioro asystentów z Kliniki Okulistyki II Wydziału Lekarskiego AM w Warszawie:
– lekarz Mira Gacek,
– lekarz Anna I. Borucka,
– lekarz Piotr Tesla,
– lekarz Agata Bełżecka-Majszyk,
– lekarz Swietłana Jachimczyk,
– lekarz Anna Skłodowska.
*
Napisała również do mnie pani prof. Krystyna Pecold:
Drogi Andrzeju!
Po długiej przerwie przesyłam wiadomości z naszego terenu:
* Od 2-4.10.2003 r. trwał w Regensburgu organizowany przez Prof. B. Lorenz 29 Annal Meeting of EPOS (European Paediatric Ophthalmological Society), w którym uczestniczyli m. in. okuliści z Poznania: dr med. Anna Gotz-Więckowska, Jadwiga Bernardczyk-Meller (prezentowały 3 plakaty) oraz dr med. Maciej Krawczyński – wygłosił referat.
* We wrześniu 2003 r. po 2-letnim pobycie w USA wrócił dr Marcin Czajka. Współpracował z Dr McCuenem i Dr Toth. Będąc w Durham, uczestniczył w ARVO, gdzie wygłosił 1 pracę (będąc 1. autorem i przedstawił 2 plakaty, będąc współautorem) oraz przygotował 2 prace przyjęte do druku w miesięcznikach „Retina” i „Archives of Ophthalmology”.
* W listopadzie 2003 r. po rocznym pobycie w Nowym Jorku wrócił dr med. Marcin Stopa. W czasie swego pobytu współpracował również z prof. H. Lincoffem. Przygotował 5 prac, które ukażą się w miesięcznikach „Retina”, „Archives Of Ophthalmology” i „American Journal of Ophthalmology”.
* W listopadzie 2003 r. następujący lekarze z naszego województwa uzyskali II stopień specjalizacji na podstawie egzaminu, który odbył się w Bydgoszczy:
– lekarz Katarzyna Brzezińska-Krzak, Wojewódzki Szpital Zespolony Poznań,
– lekarz Małgorzata Kicińska-Stawniak: Wojewódzki Szpital Zespolony, Poznań,
– lekarz Hanna Kubisz, Wojewódzki Szpital Zespolony, Poznań
– lekarz Andrzej Ludwiczak, Wojewódzki Szpital Zespolony, Kalisz,
– lekarz Jacek Urbaniak, Wojewódzki Szpital Zespolony Kalisz.
* W dniu 11.12.2003 r. odbyła się obrona pracy doktorskiej dr Marii Dalz (byłej asystentki kliniki) nt.: „Ocena epidemiologiczna występowania wad wzroku u dzieci i młodzieży miasta Poznania”. Promotorem była p. doc. Alicja Krzyżaniak – Kierownik Zakładu Epidemiologii AM, recenzentami: prof. dr hab. Krystyna Pecold i prof. Wiesław Jędrychowski.
Panią dr M. Dalz, która po ukończeniu specjalizacji opuściła Klinikę Okulistyczną przed 12 laty, prowadzi Poradnię NZOZ – stawiam jako przykład możliwości uzyskania tego stopnia naukowego nawet po tylu latach.
* W dniu 17.12.2003 r. dr n. med. Maciej Krawczyński uzyskał decyzją Rady Wydziału Lekarskiego tytuł dr. habilitowanego z genetyki ogólnej człowieka i okulistyki. Tematem jego pracy były: „Wrodzone wady rozwojowe i genetycznie uwarunkowane choroby narządu wzroku: dane epidemiologiczne i poradnictwo genetyczne”.
* W dniu 17.01.2004 r. odbyło się zebranie sprawozdawczo-
-wyborcze Oddziału Wielkopolskiego PTO w Poznaniu.
Przewodniczącą Oddziału została prof. dr hab. Krystyna Pecold, sekretarzem został dr med. Krzysztof Załęcki, skarbnikiem – dr Mariusz Herwich.
*
Jak zawsze niezawodna pozostaje pani prof. Ariadna Gierek-
-Łapińska, przesyłając do Kroniki kolejne wiadomości:
* W dniach 03-04.10.2003 r. w Cannes (Francja) odbył się III European Congress on PDT in AMD Management, w którym uczestniczył lek. K. Trzciąkowski.
* W dniach 07-08.11.2003 r. w Pradze (Czechy) odbył się CEMEA Regional Visudyne Meeting, w którym z tutejszej kliniki uczestniczyli: lek. H. Wykrota, lek. R. Kinasz, lek. K. Trzciąkowski. Podczas kongresu przedstawiono referat podsumowujący wyniki naszych 3-letnich obserwacji zastosowania Verteporfiny w leczeniu poddołkowej neowaskularyzacji naczyniówki w przebiegu zwyrodnienia starczego plamki i wysokiej krótkowzroczności. Omówiono trudności diagnostyczne oraz interesujące przypadki. Referat wywołał bardzo duże zainteresowanie i ożywioną dyskusję wśród uczestników.
* W dniach 13-15.11.2003 r. w Ustroniu odbyło się IV Symposium on Medical Physics, w którym uczestniczyła dr hab. S. Gierek-Ciaciura. Na Sympozjum wygłoszono referaty poświęcone diagnostycznym metodom układu optycznego oka i laserowej chirurgii refrakcyjnej oraz terapii fotodynamicznej w leczeniu zwyrodnienia plamki związanej z wiekiem (36-miesięczne obserwacje).
* W dniach 14-19.11.2003 r. w Anaheim, Kalifornia (USA), odbyło się ISRS /AAO w którym z naszego ośrodka uczestniczyli: prof. A. Gierek-Łapińska, dr n. med. E. Mrukwa-Kominek, dr n. med. I Rokita-Wala, lek. H. Wykrota, lek. R. Kinasz, lek. K. Trzciąkowski.
* W dniach 28-29.11.2003 r. w Dublinie (Irlandia) odbyło się Pfizer Glaucoma Update. Przedstawiono nowe trendy w zakresie diagnostyki i leczenia jaskry. Z katedry i Kliniki Okulistyki ŚAM udział wzięli: dr n. med. R. Leszczyński i lek. R. Kinasz..
* W dniu 14.10.2003 r. lek. med. Adam Cywiński uzyskał tytuł doktora nauk medycznych. Doktorat pt.: „Witrektomia tylna z endotamponadą oraz usunięcie błony granicznej wewnętrznej u pacjentów z otworem w plamce w czwartym stopniu zaawansowania”. Promotorem była dr hab. Stanisława Gierek-Ciaciura, a recenzentami: prof. dr hab. n. med. Andrzej Stankiewicz, prof. dr hab. n. med. Roman Goś.
W tym samym dniu lek. med. Rafał Majlinger uzyskał tytuł doktora nauk medycznych. Praca doktorska pt.: „Korekcja nadwzroczności metodą PRK, LASIK i LASEK”. Promotorem była dr hab. n. med. Stanisława Gierek-Ciaciura, a recenzentami: prof. dr hab. n. med. Andrzej Stankiewicz, prof. dr hab. n. med. Roman Goś. Obie prace zostały wyróżnione.
* W sesji jesiennej w 2003 r. egzamin II stopnia zdała lek. Joanna Karczewska, natomiast egzamin z okulistyki wg nowego trybu zdali lek. Urszula Gajdzik-Gajdecka i lek. Wojciech Myga.
* W grudniu 2003 r. Rektor Śląskiej Akademii Medycznej na ręce dr hab. n. med. Marii Formińskiej-Kapuścik wręczył zespołową nagrodę dla nauczycieli akademickich Katedry i Kliniki Okulistyki Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach w zakresie działalności dydaktycznej w roku akademickim 2002/2003 za wzorowe i wyróżnione w ankietach studentów prowadzenie zajęć dydaktycznych.
* W dniach 23-25.01.2004 r. odbył się 8TH ESCRS WINTER REFRACTIVE SURGERY MEETING, w którym z naszego ośrodka uczestniczyli: prof. dr hab. n. med. Ariadna Gierek-Łapińska, dr hab. n. med. Stanisława Gierek-Ciaciura, dr n. med. Ewa Mrukwa-Kominek, dr n. med. Dorota Wyględowska-Promieńska, lek. Mariusz Bądzelewicz, lek. Krzysztof Ochalik.
W ramach Sympozjum przedstawiono 4 referaty i 5 plakatów z Polski. Z Katedry i Kliniki Okulistyki ŚAM w Katowicach zaprezentowano 4 referaty poświęcone tematyce: zabiegom PRK z uwzględnieniem aberrometrii (WASCA), wynikom zabiegów krótkowzroczności i astygmatyzmu krótkowzrocznego z uwzględnieniem aberrometrii rogówki (ORK), ocenie w UBM przedniego odcinka gałki ocznej po wszczepach soczewek fakijnych typu iris – claw, a także zabiegom PTK w nawracających erozjach rogówki.
Ponadto przedstawiliśmy 3 plakaty dotyczące zabiegów PRK i LASEK wspomaganych aberrometrią (WASCA), alergii na soczewki i płyny dezynfekcyjne oraz decyzji o laserowych zabiegach refrakcyjnych rogówki, a także obrazom rogówki w mikroskopii konfokalnej po zapaleniu wirusowym.
W czasie Kongresu prof. dr hab. n. med. Ariadna Gierek-Łapińska i dr n. med. Ewa Mrukwa-Kominek zasiadając w prezydium były moderatorkami sesji poświęconych jakości widzenia oraz nowoczesnym metodom keratoplastyki warstwowej i schorzeniom rogówki.
Dr hab. n. med. Stanisława Gierek-Ciaciura uczestniczyła w dyskusji okrągłego stołu dotyczącej soczewek fakijnych typu veri syse.

Jeszcze raz gorąco dziękuję wszystkim respondentom i proszę o więcej. Zachęcam „milczących” do przesyłania informacji.

Redagowanie „Kroniki” zakończono 15.03.2004 r.

A. S.

REDAKCJA NIE UDZIELA PORAD MEDYCZNYCH I NIE POŚREDNICZY W KONSULTACJACH PACJENTÓW Z LEKARZAMI